Home Werkterrein Maatschappelijk De maatschappelijke gevolgen en wensen
zaterdag, 19. mei 2012
De maatschappelijke gevolgen en wensen
De Life sciences wordt wel de wetenschap van de 21ste eeuw genoemd. De verwachtingen zijn hoog gespannen. Iedereen zal steeds meer te maken krijgen met de toepassingen van de Life sciences. Mensen zullen er de vruchten van plukken, maar ook tegen de mogelijke nadelen aanlopen. De maatschappelijke gevolgen zijn nog niet goed te overzien, en verdienen daarom aandacht.

 samenleving

Vrijwel elke nieuwe technologie beinvloedt in meer of mindere mate de manier waarop we leven, werken, denken en samenleven. Dat geldt ook voor de toepassingen van Life sciences. Vaak zullen die min of meer naadloos aansluiten bij ons leven van alledag, maar er zijn ook toepassingen die een grote invloed zullen hebben, al was het maar omdat ze allerlei vragen oproepen van maatschappelijke of levensbeschouwelijke aard. Een paar voorbeelden:
 
 
Gezondheid en welzijn.
Nieuwe kennis over de rol van genetische factoren bij het ontstaan van ziekten zal leiden tot meer preventieve benaderingen in de gezondheidszorg. Dat zal onder meer gevolgen hebben voor de kosten van de gezondheidszorg, het aanbod van ziektekostenverzekeringen en de keuzes die we als –nog gezonde- consumenten moeten maken. Laten we ons wel of niet op  genetische factoren testen? Zo ja, wat kunnen we dan doen met de kennis die dat oplevert? Kun je ook weigeren om je te laten testen?
 
Duurzame productie.
Toepassingen van Life sciences in de landbouw en in de industrie kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan duurzame productie. Duurzaamheid heeft drie componenten, aangeduid met de drie P’s van Planet (natuur en milieu), People (menselijk welzijn) en Profit (economie). Om een gebalanceerde maatschappelijke afweging te maken, moeten we nagaan hoe toepassingen van de Life sciences die drie P’s beinvloeden. 
 
Veiligheid
Bij het toepassen van nieuwe kennis is er –vooral in de beginfase- altijd sprake van onzekerheid. Niet alleen over de werking, maar ook over eventuele nadelige effecten voor gezondheid en welzijn van mensen en dieren of voor het milieu. Tegelijkertijd levert nieuwe kennis vaak nieuwe inzichten op, waarmee het oordeel over de veiligheid van medische behandelingen, nieuwe gewassen en producten en processen kan worden verbeterd.
 
Waarden
Toepassingen van Life sciences kunnen ingrijpen in het wezen van mensen en van ‘de natuur’. Iedereen hecht daar op zijn of haar eigen manier waarde aan. Nieuwe ontwikkelingen roepen daarom regelmatig vragen op over ‘ethische aspecten’. Waar trekken we de grens en wat doen we als andere mensen in andere culturen die grenzen mogelijk ergens anders trekken?
 
Transparantie en betrokkenheid
Een belangrijke vraag is wie er beslist over ontwikkelingen. Om het vertrouwen van burgers (als kiezer, als belastingbetaler, als consument) te winnen of niet te verliezen, hecht men veel waarde aan transparantie. Burgers moeten toegang hebben tot relevante informatie en hun oordeel kunnen geven over ontwikkelingen. De vraag is of burgers altijd invloed willen of kunnen uitoefenen, wanneer en hoe?