Recente projecten
( 1 Artikel )
Biobased economy
Opdrachtgever:
Rathenau Instituut
Doel:
Informatie over de technische stand van zaken in de biobased economy verzamelen en analyseren als onderdeel van een publicatie.
Bijdrage LIS Consult:
Hoofdstuk 4 - Innovatie: op weg naar een bio-economie? in publicatie 'Naar de kern van de bio-economie: De duurzame beloftes van biomassa in perspectief.'
Chapter 4 - Innovation: en route to a bio-economy? in 'Getting to the core of the bio-economy: A perspective on the sustainable promise of biomass.'
Synthetic biology Newsletter
Opdrachtgever:
Eigen initiatitief, in samenwerking met het Woodrow Wilson International Center for Scholars en het Rathenau Instituut
Doel:
Presenteren van recente ontwikkelingen in de synthetische biologie en inzichten in de maatschappelijke aspecten ervan en het publieke debat.
Bijdrage LIS Consult:
Editor
Sponsors:
De Commissie Genetische Modificatie (COGEM) en het Rathenau Instituut (een pilot voor een jaar, twee afleveringen).
Multinationals in biotechnologie
Opdrachtgever:
Commissie Genetische Modificatie (COGEM)
Doel:
De opmars van de biotechnologie in de plantenveredeling lijkt een van de factoren te zijn die bij schaalvergroting in de veredelingswereld een rol spelen. In de afgelopen jaren heeft de biotechnologie een vaste plaats verworven in de plantenveredeling. Door toepassing van biotechnologische technieken kan de veredeling versneld worden en nieuwe gewassen ontwikkeld worden. Biotechnologie is echter ook kostbaar en veredelingsbedrijven moeten grote investeringen doen in R&D. Grote bedrijven zijn hiertoe makkelijker in staat. Ook genetische modificatie lijkt sterk verbonden met schaalvergroting. Genetisch gemodificeerde gewassen worden voornamelijk door een vijftal multinationals ontwikkeld. Zij bezitten het leeuwendeel van de patenten op genetische modificatie en zijn in staat om de hoge kosten van de veiligheidsdossiers bij toelatingen te betalen. De multinationals doen onderling enerzijds aan cross-licensing en uitwisseling van informatie, en anderzijds beconcurreren ze elkaar, soms tot in de rechtbank. Het beeld van monopolisering wordt breed gedragen en is een belangrijk argument in het maatschappelijke debat.
De vraag is of het beeld van monopolisering van de veredelingssector daadwerkelijk klopt. Ligt het zo zwart-wit of is het beeld genuanceerder? Gaan een beperkt aantal westerse multinationals de veredelingsmarkt of zelfs de voedselmarkt beheersen, of blijven er genoeg kleinere bedrijven over? Wat is de rol van octrooiering? Wat is de rol en positie van Aziatische overheidsbedrijven? Kunnen overheden acties ondernemen om ongewenste monopolisering tegen te gaan?
Bijdrage LIS Consult:
Literatuurstudie en interviews en het toepassen van een analytisch kader gericht op het identificeren van: 1) monopoliseringstendenzen per type gewas en continent; 2) de mogelijke negatieven gevolgen van dergelijke monopolisering m.b.t. concurrentie, innovatie, prijzen, kwaliteit en keuzemogelijkheden voor primaire producenten en consumenten van zaaizaad en pootgoed; 3) opties voor overheidsmaatregelen, gericht op het tegengaan van mogelijke negatieve gevolgen van monopolisering, bijvoorbeeld in de sfeer van anti-trust- en or intellectuele eigendomswetgeving, en; 4) andere opties voor overheidsmaatregelen.
Evaluatie EU Richtlijn 2001/18 (milieu-introductie van ggo's)
Opdrachtgever:
GHK Consulting Ltd, in opdracht van Directoraat-Generaal Environment van de Europese Commissie.
Doel:
Inventarisatie van issues die zich aandienen bij de implementatie van de EU regelgeving voor de teelt van genetisch gemodificeerde organismen en het suggereren van opties voor het oplossen van eventuele problemen die zich daarbij voordoen.
Bijdrage LIS Consult:
Inbreng van kennis van en ervaring met risicocommunicatie.
Kloneren van landbouwhuisdieren voor voedseldoeleinden
Opdrachtgever:
Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (VD-LNV).
Doel:
In januari 2008 verscheen een advies van de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA), waarmee in de VS het licht op groen gezet is voor het toepassen van dierlijke klonen en nakomelingen voor voedselproductie. Vrijwel tegelijkertijd verscheen een conceptadvies van de European Food Safety Authority (EFSA) en de opinie van januari 2008 van de European Group on Ethics (EGE). Ook werden er vanuit de Tweede Kamer vragen gesteld over het kloneren van landbouwhuisdieren.
Met het oog op de verdere beleidsontwikkeling in EU-verband en de Nederlandse inbreng daarin wil de Minister van LNV binnen afzienbare tijd een maatschappelijk gedragen standpunt formuleren over dit onderwerp.
Bijdrage LIS Consult:
Ggo-vrije additieven en hulpstoffen voor biologische (dier)voeding
Opdrachtgever:
Biologica,
Animal Sciences Group Wageningen-UR.
Doel:
Helderheid scheppen over:
1. Met behulp van ggo’s bereide toevoegstoffen waarop de etiketteringplicht niet van toepassing is en hun (mogelijke) toepassing als additief of hulpstof in veevoeders en met name in levensmiddelen;
2. De beschikbaarheid van ggo-vrije alternatieven voor deze ggo-toevoegstoffen, gelet op a) hun voedings-/voedertechnische noodzaak en b) de beschikbaarheid van vergelijkbare non-ggo toevoegstoffen;
3. Mogelijke oplossingsrichtingen.
Bijdrage LIS Consult:
• Beknopte literatuurverkenning
• Inventarisatie in de biologische levensmiddelen- en veevoedersector d.m.v. interviews.
Effecten van het EU-toelatingsbeleid op de grondstoffenmarkt
Greenpeace Nederland
Doel:
Een beknopte verkenning van de marktverstorende effecten van het hanteren van een nultolerantie voor ggo's die (nog) niet in de EU zijn toegelaten. Aanleiding is de toenemende roep vanuit de veevoerindustrie om de nultolerantie voor niet-toegelaten ggo's af te schaffen vanwege toenemende problemen met ggo-contaminaties van geïmporteerde veevoergrondstoffen
Bijdrage LIS Consult:
• Beknopte literatuurverkenning
Synthetische biologie - 3
Opdrachtgever:
Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Gezondheidsraad, Raad voor Gezonheidsonderzoek
Doel:
Het opstellen van een position paper ten behoeve van een wetenschappelijk advies aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.
Bijdrage LIS Consult:
• Het uitvoeren van een nadere inventarisatie van Nederlandse R&D activiteiten op deelterreinen van de synthetische biologie. Op basis van zo’n inventarisatie kan een in te stellen expertwerkgroep uitspraken doen over de relevantie van synthetische biologie voor onderzoek en innovatie in Nederland. Tevens kan deze werkgroep op basis van deze inventarisatie een discussie voeren of aanbevelingen nodig zijn voor specifiek nationaal innovatiebeleid gericht op synthetische biologie
• Het afnemen van interviews onder een kleine groep gezaghebbende onderzoekers uit verschillende disciplines van de natuurwetenschappen en de sociale wetenschappen. Op basis van deze interviews kan de werkgroep van de KNAW, GR en RGO een concept-standpunt innemen over de paradigmaverschuiving en de vraag hoe nieuw synthetische biologie nu eigenlijk is.
Op basis van deze stukken kan de werkgroep van de KNAW, GR en RGO vorm geven aan een workshop gekoppeld aan het seminar van de RU Groningen, waarin relevantie, nieuwheid en noodzaak van specifieke beleidsmaatregelen in bredere, wetenschappelijke kring worden besproken.
Synthetische biologie-2
Opdrachtgever:
Rathenau Instituut
Doel:
Het organiseren van Nederlandse follow-up op het rapport over wetenschappelijke ontwikkelingen in de synthetische biologie en relevante maatschappelijke, ethische en juridische aspecten.
Bijdrage LIS Consult:
• Het opstellen van een nederlandstalige bewerking van het eerder verschenen engelstalige rapport, met updates en nadere analyse van de ethische en maatschappelijke aspecten, inclusief het sturingsvraagstuk,
• Deelname aan de derde Internationale Synthetische Biologie Conferentie in Zürich in juni 2007, met presentatie van de bevindingen,
• Organisatie van een debatbijeenkomst over synthetische biologie in Nederland,
• Ontwikkelen van specifieke informatie voor het Parlement.
Synthetische biologie-1
Opdrachtgever:
Rathenau Instituut
Doel:
Het opstellen van een rapport over wetenschappelijke ontwikkelingen in de synthetische biologie en relevante maatschappelijke, ethische en juridische aspecten.
Bijdrage LIS Consult:
Het opstellen van een engelstalig rapport op basis van literatuuronderszoek en deelname aan de tweede Internationale Synthetische Biologie Conferentie in Berkeley, California, in mei 2006.
Het engelstalige rapport is tevens de basis voor een nederlandstalige, gepopulariseerde versie van het rapport.
Raad voor ethiek en biotechnologie
Opdrachtgever:
Het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu
Doel:
Het organiseren van een Conferentie over het voorstel voor een Raad voor ethiek en biotechnologie. De conferentie moet een beeld geven van de denkbeelden over oplossingen voor het probleem van een gesignaleerd tekort aan gestructureerd ethisch/maatschappelijk debat over biotechnologie, zowel onder het publiek als in de politiek.
Bijdrage LIS Consult:
Inhoudelijke voorbereiding en verslaglegging van de conferentie, waarvoor gericht deelnemers uit verschillende geledingen worden uitgenodigd.
EU-SOL
Opdrachtgever:
Europese Commissie, waarbij LIS Consult onderdeel uitmaakt van een omvangrijk Europees consortium van onderzoeksinstellingen en bedrijven.
Doel;:
Ontwikkeling van nieuwe tomaten- en aardappelrassen (nachtschade familie) gericht op duurzame productie en eigenschappen die door consumenten als belangrijk worden ervaren.
Bijdrage LIS Consult:
Interface tussen R&D enerzijds en consumentenorganisaties, media en breed publiek anderzijds. Naast het verstrekken van informatie via nieuwsbrieven en een website worden analyses gemaakt van publieksattitudes en de reacties van Europese consumentenorganisaties. Die analyses worden ingebracht in het projectteam, voorzien van aanbevelingen voor eventuele bijstelling van het onderzoek.
De DNA-Dialogen: Interactie met Publieksgroepen over Genomics
Opdrachtgever:
Center for Society & Genomics (CSG), Nijmegen.
Doel:
Uitwerking van interactie met een breder publiek over de ontwikkelingen op het terrein van genomics (de kennis van het genoom van organismen en de functies van genen, en toepassing daarvan in medische technologie, voeding en voedselproductie, industriële processen en milieutechnologie). Deze interactie is geformuleerd als één van de doelstellingen in het rapport van de Tijdelijke Adviescommissie Kennisinfrastructuur Genomics (2001). Het CSG geeft invulling aan onderzoek naar ethische, maatschappelijke en juridische aspecten van genomics, publieksvoorlichting en educatie en interactie tussen genomicsonderzoekers en andere partijen. Bij de interactie staat niet alleen de informatievoorziening richting diverse publieksgroepen centraal, maar wordt veel aandacht besteed aan gestructureerde feed-back van de reacties binnen de publieksgroepen, het inbrengen van die feed-back in het genomicsonderzoek en de Trendanalyse biotechnologie 2007 (zie ook Nieuwsdatabse biotechnologie).
Bijdrage LIS Consult:
Initiërend, opstellen van plan van aanpak, ontwikkeling van format voor gestructureerde feed-back en begeleiding, de uitvoering (opstellen discussiethema’s, begeleiding van rapportage).
Nieuwsdatabase biotechnologie
Opdrachtgever:
De Commissie Genetische Modificatie (COGEM), adviesorgaan van de minister van VROM over de milieuveiligheid van genetisch gemodificeerde organismen.
Doel:
Ontwikkeling van een instrument voor de analyse van ontwikkelingen in de biotechnologie en Life Sciences zoals ze in de media verschijnen. Deze analyse wordt gemaakt in het kader van een trendanalyse, die wordt opgesteld doorde COGEM, de Gezondheidsraad en de Commissie Biotechnologie bij Dieren. Deze trendanalyse wordt eens in de drie jaar uitgevoerd en dient om de Tweede Kamer te informeren over trends die mogelijk aandacht verdienen.
Bijdrage LIS Consult:
Aanleveren van wekelijkse overzichten van relevante artikelen uit de media, gebruik makend van wereldwijde bronnen, variërend van NRC Handelsblad tot The Hindu Times, van de Wall Street Journal tot de Shanghai Daily, van de Australian Broadcasting Corporation tot de BBC. De inhoud varieert van agrarisch tot medisch, van farma tot klonen, van EU-beleid tot consumentenaccaptatie in China. De weekoverzichten bevatten gemiddeld 60 – 70 artikelen.
Evaluatie Europese ggo-regelgeving: keuzevrijheid voor consumenten
Opdrachtgever:
Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (VD-LNV).
Doel:
Sinds 18 april 2004 moeten levensmiddelen en veevoeders afkomstig van genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) van een aanduiding op of bij het product worden voorzien. Deze wettelijke verplichting vloeit voort uit de EU verordeningen 1829/2003 en 1830/2003. Krachtens artikel 48 van EU Verordening 1829/2003 moet de Europese Commissie uiterlijk op 7 november 2005 een verslag over de uitvoering van de verordening naar het Europees Parlement en de Raad sturen, voorzien van eventuele wijzigingsvoorstellen. Daartoe heeft de Europese Commissie een vragenlijst naar de betrokken autoriteiten van de lidstaten gestuurd, waarin het accent ligt op de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de regelgeving. Aansluitend hierop heeft opdrachtgever LIS Consult verzocht een aanvullende evaluatie uit te voeren voor het aspect ‘keuzevrijheid voor de consument’.
Bijdrage LIS Consult:
Rapportage op basis van literatuurstudie en interviews met experts uit de productieketen.
Projecten