5 oktober 2006

Het stuifmeel van Alsemambrosia (Ambrosia artemisiifolia L.) geeft een heftige hooikoortsreactie. Alsemambrosia is een eenjarige plant, die behoort tot de Composietenfamilie. De plant is afkomstig uit Noord-Amerika en is in Nederland op veel plaatsen ingeburgerd. Hooikoorts komt voor bij 10% tot 20% van alle Nederlanders en Belgen, en zo'n 10% van de Westerse bevolking.

Allergische reacties als hooikoorts ontstaan door een allergen, dat het immuunsysteem activeert. Daarbij vormen de type 2 helper T-cellen biochemische stoffen die de oorzaak zijn van de allergieverschijnselen. Allergievaccins bestaan gewoonlijk uit een kleine hoeveelheid allergen, die worden geïnjecteerd. Er ontstaat dan wel een immuunreactie, maar die is door de injectie veel geringer dan bij gewone blootstelling, bijvoorbeeld via de lucht. Door herhaling van de vaccinatie wordt het lichaam langzaam maar zeker geleerd hoe het zich moet gedragen wanneer het met een echt allergen te maken krijgt.

Sommige allergenen zijn echter te sterk voor zo’n behandeling. Om een milder vaccine te ontwikkelen hebben de onderzoekers de allergie-sites op het allergene eiwitmolecuul van Alsemambrosia gemaskeerd. Ze hebben dat gedaan door een korte, synthetische DNA-sequentie aan het allergen te koppelen. Vervolgens is aangetoond dat deze DNA-sequentie het lichaam aanzet tot de productie van type 1 helper T-cellen. Deze cellen remmen de productie van de type 2 helper T-cellen die verantwoordelijk zijn voor de allergische reactie.

Dit zogeheten AIC (adsorbed influenza chemical ) vaccin, dat de onderzoekers van de Johns Hopkins School of Medicine samen met het bedrijf Dynavax hebben ontwikkeld, is inmiddels onderworpen aan een reeks klinische tests. De laatste test is uitgevoerd met een groep van 25 vrijwilligers die last hebben van hooikoorts. Veertien van hen kregen in een week tijd zes injecties met het nieuwe vaccin toegediend, de andere elf kregen een placebo. De groep die met het vaccin was behandeld vertoonde 60% minder allergiesymptomen (niezen, leeglopende neus, waterige ogen, jeuk) dan de controlegroep. Een jaar later bleek het verschil tussen de groep van veertien en de controlegroep nog steeds te bestaan, ook al was er geen nieuw vaccin toegediend. Kennelijk heeft het vaccin een duurzame werking.

Bronnen:

New allergy vaccine provides long-lasting hay fever relief after just six weeks of shots, Johns Hopkins Medicine Press Release, October 4, 2006, https://www.hopkinsmedicine.org/Press_releases/2006/10_05_06.html

New Vaccine Offers Hope to Asthma and Allergy Sufferers, The Gazette Online, April 24, 2000, https://www.jhu.edu/~gazette/2000/apr2400/24vaccin.html

Dynavax, Johns Hopkins University and Immune Tolerance Network Present New Positive Data from Phase II Study of Ragweed Immunotherapy Product (AIC), Immune Tolerance Network News and Announcements, March 11, 2003, https://www.immunetolerance.org/news/articles/itn_news/article_165.html